Η Συστημική ψυχοθεραπεία (γνωστή και ως οικογενειακή) όπως μπορεί κάποιος εύλογα να διαπιστώσει και από την ετυμολογία της λέξης αφορά στα συστήματα και πώς αυτά μας καθορίζουν. Η προσέγγιση αυτή αντιμετωπίζει το άτομο ως μέρος ενός “συστήματος” (οικογένεια, ζευγάρι, εργασιακό/σχολικό/φιλικό περιβάλλον,κ.α.) και εστιάζει στις δυναμικές και τις σχέσεις εντός του συστήματος, αντί να επικεντρώνεται στο άτομο ως μεμονωμένη οντότητα. Καταργεί την αντίληψη της γραμμικής αιτιότητας και εισαγάγει την έννοια της κυκλικότητας. Στοχεύει στην κατανόηση της εσωτερικής οργάνωσης του ατόμου, της λειτουργίας των σχέσεων, στις οποίες εμπλέκεται και στην αλληλεπίδρασή του με τους άλλους. Επιπλέον, βοηθά στην αναγνώριση των μοτίβων και στην εξεύρεση νέων τρόπων συσχέτισης, με απώτερο σκοπό τη βελτίωση της ψυχικής υγείας του.
Καθώς οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουμε έχουν άμεση σχέση με τα συστήματα, στα οποία ανήκουμε, και δεν είναι αποκλειστικά προσωπική μας υπόθεση, η Συστημική ψυχοθεραπεία εστιάζει στο “πώς” λειτουργούν οι σχέσεις και η επικοινωνία και πώς μπορούν ν’ αλλάξουν. Θεωρώντας ότι οι συμπεριφορές και τα συναισθήματα είναι το αποτέλεσμα των δυναμικών που επικρατούν στα συστήματα, προτείνει ένα διευρυμένο πλαίσιο θεραπείας καθώς η θεραπεία των σχέσεων μπορεί να οδηγήσει στην προσωπική βελτίωση.
Ακόμη, σύστημα είναι και η σχέση που αναπτύσσεται ανάμεσα σε θεραπευτή και θεραπευόμενο, όπου ο πρώτος δεν είναι απλός παρατηρητής αλλά ενεργό μέλος που καλλιεργεί μία ατμόσφαιρα βαθιάς ενσυναίσθησης, κατανόησης, αποδοχής και αυθεντικότητας στη σχέση που αναπτύσσεται με τον θεραπευόμενο.
Ιδανικά, βοηθάει σε περιπτώσεις άγχους, κατάθλιψης ή άλλων ψυχολογικών δυσκολιών που έχουν τις ρίζες τους στις διαπροσωπικές σχέσεις, καθώς και στις περιπτώσεις όπου τα προβλήματα συνδέονται με ρόλους και μοτίβα σε οικογενειακό, εργασιακό και κοινωνικό επίπεδο.
Για ν’ αλλάξεις το άτομο, πρέπει ν’ αλλάξεις το πλαίσιο μέσα στο οποίο λειτουργεί.
Η οικογένεια δεν είναι ένα άθροισμα ατόμων, είναι ένα σύστημα αλληλεπιδράσεων.
Θεραπεία δεν είναι ν’ αλλάξεις τους ανθρώπους αλλά τους τρόπους με τους οποίους σχετίζονται.
Salvador Minuchin